آموزش ایزو 18001 قسمت اول


استاندارد OHSAS 18001-1999



مقدمه

امروزه سازمان ها دريافته اند كه در اتجام كليه امور همواره پيشگيري از طريق اجراي يك سيستم مدون و كارآمد بسيار مناسب تر از روش هاي اصلاح بعد از برخورد با شرايط غيرايمن و پس از وقوع حادثه است بنابراين روز به روز نياز به ايجاد يك سيستم مديريت ايمني در سازمان هابيشتر احساس گرديد اولين گامي كه در اين زمينه، يعني تدوين يك سيستم استاندارد ايمني و بهداشت شغلي برداشته شد تدوين استاندارد B S  8800:1996 توسط موسسه استاندارد انگليس بود با ارائه اين استاندارد نياز به يك استاندارد بين المللي در اين زمينه بيشتر احساس گرديد وچند موسسه استاندارد ملي از جمله موسسه استاندارد ايرلند ،آفريقاي جنوبي ،انگليس ،مالزي و چند شركت معتبر بين المللي ثبت و صدور گواهي نامه  در اقدامي مشترك نسبت به تهيه و    تدوين استانداردOHSAS 18001 :1999  و راهنماي آن OHSAS 18002 :1999  اقدام نمودند سري ( Occupational Health and sarety ) OHSAS 18000 در پاسخ به نيازهاي مبرم مشترياني تدوين شده است كه خواستار استقرار يك سيستم استاندارد و مشخص بهداشت و ايمني شغلي بودند كه بتوان آنرا ارزيابي كرد و همچنين گواهينامه مربوطه را اخذ نمود .

سري OHSAS 18000 شامل 2 بخش مي باشد . مشخصات اين دو بخش عبارتند از
 1- OHSAS 18001 : كه عناصريك سيستم مديريت بهداشت وايمني شغلي را تشريح مي كند .
2- OHSAS 18002 : حاوي خطوط راهنما براي اجرا و استقرار O HSAS 18001 مي باشد .
 OHSAS 18001 به گونه أي تدوين شده است كه با استانداردهاي سيستم مديريت ( كيفيت ) ايزو 1994 : 9001 و سيستم مديريت ( زيست محيطي ) ايزو 1996 : 14001 سازگار مي باشد . اين سازگاري موجب تسهيل براي ادغام اين سه سيستم و اجرا يك سيستم مديريت جامع در سازمان هاگرديده است .آنچه امروز در شركت      پلي اكريل ايران به دنبال  استقرار آن هستيم.
تمامي استاندارد ها مورد بازنگري و تجديد نظر قرار ميگيرند وجمله معروف                                                                 (ALL STANDARDS ARE  SUBJECT  TO  REVISION ) در مورد تمامي استاندارد ها از جمله استاندارد هاي ايمني و بهداشت صنعتي حاكم است .درهرزمان كه مناسب تشخيص داده شود استاندارد هاي o HSAS مورد بازنگري و اصلاح قرار خواهد گرفت . جهت حصول اطمينان از استمرار وسازگاري O  HSAS با استانداردهاي ايزو 9001 يا ايزو 14001 اين بازنگري ها زماني اعمال خواهد گرديد كه ويرايش جديدي از اين استانداردها منتشر گردد .استقرار سيستم مديريت ايمني و بهداشت شغلي دريك سازمان امكاني را در اختيار سازمان قرار ميدهد تا بتواند :
• شرايط مخاطره آميز فعاليت هاي خود را بشناسد.
• ميزان ريسك ناشي از اجراي فعاليت ها را ارزيابي نمايد
• ميزان ريسك مرتبط با مخاطرات را به نحوي كاهش دهد كه براي  سازمان قابل تحمل باشد.
• از اعمال و رعايت قوانين مرتبط موجود اطمينان حاصل نمايد .
• اهداف خود را در ارتباط با ايمني و بهداشت شغلي تعيين نمايد.
• در ارتباط با نيل به اهداف خود برنامه ريزي نمايد
• فعاليت هاي كنترلي و نظارتي خود را بطور موثر به اجرا درآورد .
• آمادگي هاي لازم را دربرخورد با شرايط اضطراري كسب نمايد.
• ميزان آگاهي و اطلاع كاركنان را بطور نظام يافته ( سيستماتيك ) افزايش دهد
•باور ودلگرمي لازم را در كاركنان ايجادنمايد و………………….
اين سري از مشخصات سيستم بهداشت و ايمني شغلي O HSAS الزاماتي را در رابطه با سيستم مديريت با موضوعات بهداشت و ايمني شغلي ارائه مي نمايد تا يك سازمان بتواند با به كارگيري آنها خطرات ناشي از فعاليتها را كنترل نمايد و همچنين عملكرد خود را بهبود بخشد .
اين استانداردنه تنها معيارهاي عملكرد خاصي براي بهداشت و ايمني شغلي را بيان نمي كند بلكه هيچگونه جزئيات دقيقي براي طراحي چنين سيستمي نيز ارائه نمي نمايد .
اين مجموعه OHSAS  براي هرسازماني كه مايل به اعمال موارد زير باشد كاربرد دارد :
تمام الزامات اين مجموعه به منظور لحاظ شدن در هرسيستم مديريت بهداشت و ايمني شغلي درنظرگرفته شده است و گستره كاربرد آن به عواملي مانند خط مشي O H&S سازمان ، ماهيت فعاليتها و خطرات و پيچيدگي عمليات  سازمان بستگي خواهد داشت .
تمام الزامات اين مجموعه به منظور لحاظ شدن در هرسيستم مديريت بهداشت و ايمني شغلي درنظرگرفته شده است و گستره كاربرد آن به عواملي مانند خط مشي O H&S سازمان ، ماهيت فعاليتها و خطرات و پيچيدگي عمليات  سازمان بستگي خواهد داشت .
OHSAS فقط در مورد بهداشت و ايمني شغلي كاربرد دارد و بهداشت و ايمني  خدمات ومحصول را شامل نمي گردد.
در ارتباط با ايمني محصولات معمولا يكي از نشان هاي استاندارد همانند CE   مورد استفاده قرار ميگيرد كه در اين جزوه به آن نمي پردازيم فقط جهت اطلاع، محصول بايد داراي مشخصاتي منطبق با ضوابط معلوم بوده و به تائيد آزمايشگاه هاي مجاز برسد تا شركت هاي  صدور CE   MARK نسبت به واگذاري اجازه استفاده از مارك C E  جهت سازمان متقاضي اقدام نمايند.
استاندارد هاي راهنما :
هر استاندارد اجرائي براي اجرا ، حفظ و نگهداري نيازمند يك يا چند استاندارد راهنماست در مورد  استاندارد OHSAS 18001:1999   دو استاندارد OHSAS 18002:1999 (خطوط راهنما براي اجراي OHSAS 18001:1999) و استاندارد 1996 : 8800 BS ( راهنماي سيستم هاي مديريت بهداشت و ايمني شغلي) ميتوانند مورد استفاده قرار گيرند.
با چند اصطلاح و تعريف آشنا شويم .
  •  حادثه چيست ؟
 حادثه يك واقعه ناخواسته است كه ممكن است باعث مرگ ، جراحت ، صدمه ويا هرزياني ديگر شود .
  •   به چه فعاليتي مميزي ميگوئيم ؟
به بررسي نظام يافته ( سيستماتيك ) به منظور تعيين اينكه آيا فعاليتها و نتايج مرتبط به آنها با  ترتيبات برنامه ريزي شده مطابقت دارد و  آيا اين ترتيبات به صورت موثر به اجرا درمي آيند وبراي ستيابي به خط مشي و اهداف كلان سازمان مناسب  هستند يا خير ؟ مميزي گفته ميشود .
  •    بهبود مستمريعني چه؟
فرآيند ارتقاي سيستم مديريت  OH&S به منظور دستيابي به بهبودهايي دركل عملكردهاي  سيستم مديريت بهداشت و ايمني شغلي در راستاي خط مشي سازمان را بهبود مستمر ميگوئيم . اين فرآيند لازم نيست درهمه اركان سازمان بطورهمزمان صورت گيرد .
  •  منظوراز شرايط مخاطره آميز چيست؟
منبع يا وضعيتي كه بالقوه بتواند موجب آسيب ، جراحت ، به خطرافتادن سلامتي ، وارد آمدن خسارت به دارايي ها ، ايجاد مخاطره براي محيط كار يا تركيبي از آنها گردد . به فرآيند شناسايي شرايط مخاطره آميز  موجود و تعريف ويژگيهاي آن  تعيين شرايط مخاطره آميزگفته ميشود.بطور مثال بايد ديد كه اجراي يك فعاليت تحت چه شرايطي ممكن است باعث بروزآسيب گردد به آن شرايط مخاطره آميز گفته ميشود.
  •    رويداد چيست ؟
واقعه أي كه باعث بوجود آمدن يك حادثه گردد يا از پتانسيل لازم براي ايجاد يك حادثه  برخوردار باشد را رويداد ميگوئيم.به عبارت ديگر اتفاقي كه ممكن است يك حادثه در پي داشته  باشد را رويداد مي ناميم.
  •       چه كساني را طرفهاي ذينفع مي ناميم ؟
فردي ياگروهي كه مرتبط با ، ياتحت تاثيرعملكرد OH&S يك سازمان باشند راطرف هاي ذينفع مي ناميم مانند مشتريان ، پيمانكاران ، بازديد كنندگان و……..
  •   عدم تطابق چيست ؟
هرگونه انحراف از استانداردهاي كاري ، عملي ، روش هاي اجرايي ، قوانين و عملكرد سيستم مديريتي كه  بتواند بطورمستقيم و يا غيرمستقيم منجربه جراحت ، بيماري ، زيان مالي ، آسيب به محيط كارو يا تركيبي از اينها گردد .بطور مثال اگر عدم رعايت يك دستورالعمل ممكن است منجر به بروز يك حادثه شود اين عدم رعايت يك عدم تطابق محسوب ميشود.
  •   اهداف كلان چيست ؟
مقاصدي كه يك سازمان برحسب  عملكرد سيستم مديريت ايمني و بهداشت شغلي ،  خود را مقيد به حصول و تحقق آنها بداند .اهداف كلان سازمان بر اساس خط مشي تعيين ميگردد .
  •  منظور از ايمني و بهداشت شغلي چيست ؟
شرايط و عواملي كه بر روي سلامتي و آسايش كاركنان ، كارگران موقت ، كاركنان پيمانكار ، بازديدكنندگان و  هرفرد ديگري درمحيط كار تاثير بگذارد را به عنوان ايمني و بهداشت شغلي مي شناسيم .اين گونه شرايط و عوامل براي هرسازماني با توجه به ماهيت فعاليت هاي سازمان متفاوت است بايستي توجه داشت كه شناخت اين عوامل و شرايط در يك سازمان از مهمترين فعاليت هاي استقرار سيستم در يك سازمان است .
  •       سيستم مديريت ايمني و بهداشت شغلي چيست ؟
بخشي از كل سيستم مديريت كه باعث تسهيل مديريت مخاطرات احتمالي مرتبط با ايمني و بهداشت شغلي ناشي از فعاليتهاي سازمان ميگردد .ودربردارنده ساختار سازماني،طرح ريزي فعاليت ها ، مسئوليت ها ، عمليات ، روش هاي اجرائي ، فرآيند ها و منابع براي توسعه ، استقرار ، دستيابي ، بازنگري و نگهداري خط مشي OH&S سازمان مي باشد. خط مشي OH&S در هر سازمان محور كليه فعاليت هاي يك سيستم مديريت ايمني و بهداشت شغلي محسوب ميشود و لازم است در جهت نيل به اهداف خط مشي سازمان منابع لازم اختصاص داده شود و ساختار سازماني مسئوليت ها ،روش هاي اجرائي مورد نياز جهت نيل به اهداف خط مشي به گونه اي كارآمد تعيين شده و طرح ريزي ها و برنامه ها در راستاي نيل به اين اهداف صورت پذيرد.
  •   منظور از سازمان دراستاندارد O HSAS چيست؟
شركت ، بنگاه ، اداره ، مجتمع كاري ، موسسه ، انجمن بطوركامل يا بخشي از آنها اعم از ثبت شده يا نشده ، عمومي يا خصوصي كه داراي وظايف و تشكيلات اداري خاص خود باشند . سازمان هايي كه بيش از يك واحد عملياتي دارند هركدام از واحدهاي  عملياتي را مي توان يك سازمان ناميد .اين تعريف از سازمان باعث ميشود كه سازمان هاي بزرگ در استقرار سيستم در درون خود و در تعيين مرزهاي سيستم با مشكل مواجه نشوند.
  •   منظوراز عملكرد در يك سيستم OHSAS چيست ؟
نتايج قابل اندازه گيري حاصل از اجراي سيستم مديريت O H&S مرتبط با كنترل هاي سازماني اعمال شده برمخاطرات ايمني و بهداشت براساس اهداف كلان و خط مشي  O HSAS را به عنوان عملكرد  مي شناسيم و اندازه گيري عملكرد شامل اندازه گيري فعاليت ها ونتايج مديريت O H&S  است .                                 
  اين استاندارد سطح عملكرد خاصي را مشخص نمي نمايد  
  •   معني ريسك( مخاطره ) چيست ؟
تركيبي از احتمال و عواقب وقوع يك حادثه مخاطره آميز مشخص  را ريسك مي ناميم  هر حادثه اي را كه در نظر بگيريم يك احتمال  وقوع دارد و وقوع آن نيز يك سري عواقب و اثرات دارد كه هر دوي اينها براي اينكه    ميزان ريسك را بدست اوريم مورد نياز هستند .



ثبت نظر شما

نام :

ایمیل :

نظر :



آخرین مقالات


پرداخت آنلاین توسط کلیه کارت های عضو شبکه شتاب بانکی
تمامی خدمات این فروشگاه ، حسب مورد ، دارای مجوز های لازم از مراجع مربوطه می باشد و فعالیت این سایت تابع قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران می باشد .

بالا